قهرمان ميرزا عين السلطنه
860
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
خرابى دهات و پول پست و تلگراف و خدمتانهء مأمور خرج كرد . خداوند خودش بينا و بصير است . اميدواريم به زودى از اين صدمات خلاصى دهد و كارها بر وفق مرام شد . بنبى و آله . جمعه 4 جمادى الثانيه - خانهء اعتصام نظام دعوت داشتيم . هوا ابر [ ست ] و ديشب تا حال باران مىآيد . كوچهها گل است . تا عصر آنجا بوديم به مدعوين فقط سلطان محمد خان اضافه شده بود . اخبار كوريجان شنبه پنجم - صبح خانهء حضرت و الا رفتم . چندين تلگراف صدراعظم فرستاده بود از عضد الدوله و ساعد السلطنه و بهاء الملك و رئيس تلگرافخانهء همدان . نصر الله خان را مرخص كردهاند . ليكن بعضى از رعايا در لتكا محبوسند . عضد الدوله دو ورق عريضهء تلگرافى كرده مطالبى نوشته بود كه نقل حديث مىكرد ، منجمله كوريجان را ملجأ و پناه عباس خان و نصر الله خان را شريك و دستيار عباس خان و همه [ را ] نام دزد مشهور قلم داده بود . خيلى خيلى تفصيلات . رعاياى كوريجان در دهى حبس بودهاند . رئيس تلگرافخانه رفته و خلاص كرده . رسيدگى در ميانه نيست و هرچه كردهاند گذشت . به همين استخلاص نصر الله خان ميل دارند قناعت شود و ابدا منبعد در صدد برنيائيم . ساعد السلطنه در تلگراف خود استدعاى مرحمت و التفات كرده بود كه بواسطهء اين خدمت مستوجب بودم ، حال برعكس نتيجه بخشيده و اشتباه كردهاند . آقاى نايب السلطنه مكرر به حضرت و الا در اين ايام مىفرمودند اينها اطاعت ندارند ، اگر سى دفعه تلگراف احضار برود نخواهند آمد . عما قريب چه خواهد شد ؟ اعليحضرت « چهارترخان » مهمان حضرت و الا نايب السلطنه هستند . قريهء معتبرى است . چندى است آقا خريدارى كرده و الان سالى بيست هزار تومان اجاره مىرود . قريب ده پانزده سنگ آب دارد . چهار شب توقف آنجاست . حضرت و الا كاغذى به صدراعظم نوشته با تلگرافات قرار شد تولوى خان صبح برود . كى مىخواند ، كى حكم مىكند . تا يك ماه ديگر منتهى اصرار و ابرام حضرت و الا بكند پس از آن البته ساكت خواهند شد . عضد الدوله اين دل و زهره را نداشت . اين دفعه كه حكومت كل به امير نظام مرحمت شد دست درآورد و اينطور كرد . بيش از اين در اين مطلب شرح دادن صورتى ندارد ، براى خودم و خواننده جز ملالت چيزى نيفزايد . ياد ايام گذشته و سلاطين سلف را بايد كرد و افسوس خورد . يقين دارم آينده هم اينطور باقى نخواهد ماند . يا عما قريب مملكت به دست غير خواهد افتاد و اهل مملكت از جور و ستم به كلى آسوده مىشوند ، يا فردا قانونى دولت ايران قهرا دارا خواهد شد و باز بهتر از حالا است . چون قانون محمدى ( ص ) از ميانه رفته قانون جديد هم در ميانه نيست .